De Avondval van het Imperium: Economische Ineenstorting en de Blinde Vlek van het Westen

Wie de huidige wereldgebeurtenissen volgt, zou bijna vergeten dat er veel meer gaande is dan louter de oorlogen in Iran of Oekraïne. De recente analyse van de Amerikaanse econoom Richard Wolff legt pijnlijk bloot wat al langer onderhuids broeit: het systematische verval van het westerse imperium. Terwijl Washington en Brussel zich blindstaren op militair machtsvertoon, verschuift de economische en geopolitieke macht onomkeerbaar naar het Oosten en het Zuiden. Het is het einde van een eeuw van vernedering voor de rest van de wereld, en het begin van het einde voor een Westen dat de greep op de realiteit volledig heeft verloren.

Door Frank Dumon

De illusie van het Midden-Oosten en de opkomst van Iran

Het Midden-Oosten toont ons het failliet van de westerse interventies. Iran moet momenteel omgaan met een enorme toename van macht en standing wereldwijd. De manier waarop Teheran de westerse druk heeft weerstaan, heeft hun positie in de wereldeconomie en de globale machtsverhoudingen versterkt in plaats van verzwakt. Aan de andere kant zien we de Verenigde Staten wanhopig debatteren over wat te doen tegen hun eigen dalende mondiale economische positie.

De diplomatieke 'oplossingen' die het Westen nu aanprijst, zijn niet meer dan een farce. Het recente Memorandum of Understanding (MoU) is, zoals de briljante diplomaat en analist Chas Freeman zo scherp opmerkte, niets meer dan "een staakt-het-vuren met Israëlische karakteristieken". Het bindt de echte actoren niet, het is wankel, en het kan op elk moment weer door de initiatiefnemers zelf worden genegeerd. De onzekerheid is alomtegenwoordig.

De dood van zekerheid en de verstoorde kapitaalstromen

Deze geopolitieke onzekerheid vertaalt zich direct in een economische nachtmerrie. Investeren betekent nu middelen inzetten met de verwachting van rendement in de toekomst. Echter, in de huidige politieke situatie, en in het bijzonder door de afsluiting van de Straat van Hormuz, is er een totale afwezigheid van zekerheid. Schepen liggen vast, aanvoerroutes van meststoffen en energie liggen droog, en bedrijven weten niet of ze morgen hun grondstoffen nog wel kunnen betalen of ontvangen. Deze chaos dwingt landen en bedrijven tot wanhopige herschikkingen, wat de westerse markten alleen maar verder verzwakt ten gunste van Aziatische alternatieven.

Dit alles gebeurt tegen de achtergrond van een systeem dat zijn eigen grenzen heeft bereikt. Het kapitalisme, het dominante systeem wereldwijd, draagt een diepgewortelde instabiliteit in zich. Elke 4 tot 7 jaar volgt er een crisis. We zagen de dotcom crash in 2000, de subprime-crash in 2008, en de pandemie-crash in 2020. Nu we wederom in de cyclus van een nieuwe neergang belanden, vormt de combinatie van deze inherente instabiliteit en de speciale schok van de oorlogsperikelen in Iran een explosief mengsel.

Imperiale overmoed en de hypocriete 'defensie'

De Verenigde Staten menen nog steeds de wereld te kunnen controleren. Ze willen vechten met China over Taiwan, ze voeren oorlog in het Midden-Oosten tegen Iran, en ze provoceren Rusland in Europa. De VS denken dat ze alles tegelijk kunnen doen, maar de geschiedenis leert ons dat elk imperium—van het Romeinse tot het Britse—ten onder is gegaan aan overreach: het overschrijden van hun eigen grenzen uit arrogantie.

Tegen de achtergrond van het onomkeerbare verval van de dollar, nam Donald Trump onlangs een beslissing die zo dwaas is dat het bijna tragisch wordt. Hij verhoogde het zogenaamde 'defensiebudget' (wat een hypocriete naam is voor een oorlogsmachine) van 900 miljard naar 1,5 biljoen dollar. Dit is een stijging van 65% ten opzichte van vorig jaar.

Het zijn middelen die worden weggehaald bij de bevolking, bij infrastructuur, bij wetenschap en bij de landbouw, enkel om raketten in de bergen van Iran te laten ontploffen terwijl de eigen bevolking twaalf dollar voor een kilo gehakt moet betalen.

De catastrofale koers van de NAVO en het Westen

Hetzelfde complot van blindheid en agressie stopt niet bij het Midden-Oosten. De aanhoudende agressie van de VS, de EU en de NAVO jegens Rusland zal uitmonden in een catastrofe voor henzelf. In plaats van diplomatiek engagement zien we een Europa dat zich gewillig laat opofferen aan de belangen van Washington, terwijl de industriële basis wegkwijnt en de bevolking de rekening gepresenteerd krijgt.

Wat mij het meeste zorgen baart, is de psychologische toestand van het Westen. De VS en de EU verkeren in een staat van ontkenning, en eerlijk gezegd: dat maakt me bang. Ze hebben geen inzicht meer in de historische realiteit, geen strategie voor de toekomst, geen industriële capaciteit meer om hun eigen schepen te bouwen, geen werkende democratie en geen vrije pers meer die hen ter verantwoording roept.

Ze staren zich blind op een beurs die enkel de rijkste 10% ten goede komt, terwijl de fundamenten van hun samenleving wegrotten. Kortom: ze hebben geen toekomst meer. De opkomst van Azië en het mondiale Zuiden is niet slechts een economische verschuiving; het is het logische en onvermijdelijke gevolg van een Westen dat zichzelf heeft verloren in de waanzin van zijn eigen imperialisme.