Het Rusland-China ruimteschip spoedt zich naar planeet Multipolair
De Nieuwe Zijderoutes/BRI en afgeleiden zoals de Noordelijke Zeeroute/Arctische Zijderoute blijven springlevend
Door Pepe Escobar
SHANGHAI – Dit is het. De strategische partnerschap tussen Rusland en China, de leiders in het proces van Euraziatische integratie, de leiders van de multipolaire lichamen BRICS en de SCO, hebben formeel de drive naar multipolariteit en een nieuw systeem van internationale betrekkingen goedgekeurd en versterkt via een strategische gezamenlijke verklaring die deze woensdag tijdens het bezoek van president Poetin aan China werd ondertekend en bezegeld. Dit is er een voor de geschiedenisboeken – op meer dan één manier. Ik had het voorrecht om de gebeurtenissen in Beijing de hele dag te volgen aan het Aurora College, een top privéschool en universiteit in Shanghai, te midden van een fantastische gemeenschap van docenten en studenten.
Dus we hadden ruim de tijd om de implicaties te bespreken van hoe de twee belangrijkste Euraziatische machten – en wereldmachten – de contouren aan het uitzetten zijn van een nieuwe geopolitieke toekomst voor de meeste mensheid. De uitzonderingen zullen exceptionalistische recalcitranten en vazallen zijn die verslaafd zijn aan serieus politiek zelfmoord plegen. We herinneren ons allemaal het bezoek van president Xi aan Rusland in 2023, toen hij het Kremlin verliet, zij aan zij met Poetin, en zeer bondig verwoordde wat hij al enige tijd aan het polijsten was: "Op dit moment zijn er veranderingen die we in 100 jaar niet hebben gezien." En toen kwamen Xi en Poetin overeen dat nu, "wij degenen zijn die deze veranderingen samen aandrijven."
Het praktische resultaat is de scherp gefocuste gezamenlijke verklaring van Beijing, geschreven door onmiskenbare "beschavingen met een oude geschiedenis."
Laten we enkele hoogtepunten doornemen. De verklaring spaart geen woorden en geen concepten als het gaat om het bieden van een serieus alternatief voor het huidige – tanende – unilaterale historische moment.
Polycentrisme: "De pogingen van een aantal staten om eenzijdig mondiale aangelegenheden te beheren, hun belangen aan de hele wereld op te leggen en de soevereine ontwikkeling van andere landen te beperken in de geest van het koloniale tijdperk zijn mislukt." Rusland-China zal zich richten op het vestigen van een "langdurige staat van polycentrisme."
De "wet van de jungle": "Basis algemeen erkende normen van internationaal recht en internationale betrekkingen worden regelmatig geschonden (…) er is een gevaar van fragmentatie binnen de internationale gemeenschap en een terugkeer naar de 'wet van de jungle'."
Een nieuwe veiligheidsarchitectuur: "Het is noodzakelijk om de nodige aandacht te besteden aan de legitieme zorgen van alle landen op het gebied van veiligheid, zich te concentreren op samenwerking over veiligheidskwesties, blokconfrontatie en null-sum-spelstrategieën af te wijzen, de uitbreiding van militaire allianties, hybride oorlogen en proxy-oorlogen tegen te gaan, en te bevorderen dat een bijgewerkte, evenwichtige, effectieve en duurzame mondiale en regionale veiligheidsarchitectuur wordt gecreëerd (…) Het is onaanvaardbaar om soevereine staten te dwingen hun neutraliteit op te geven."
Dit is precies wat Moskou in december 2021 aan Washington en de NAVO voorstelde: ondeelbaarheid van veiligheid. De niet-reactie leidde twee maanden later tot de SMO in Oekraïne, omdat het voor Moskou duidelijk werd dat het NAVO-plan een blitzkrieg in de Donbas was.
Hegemonie: "Hegemonie in de wereld is onaanvaardbaar en zou verboden moeten worden. Geen enkele staat of groep staten mag internationale aangelegenheden controleren, het lot van andere landen bepalen of ontwikkelingskansen monopoliseren."
Mondiaal bestuur: dat is het gekoesterde concept van president Xi, volledig uiteengezet tijdens de SCO-top vorig jaar in Tianjin: "In mondiaal bestuur, dat een belangrijk instrument is om het systeem van internationale betrekkingen te stroomlijnen, is het noodzakelijk om de principes van soevereine gelijkheid, de rechtsstaat in internationaal verband, multilateralisme, mensgerichtheid en een resultaatgerichte benadering na te leven."
De Verenigde Naties: het is noodzakelijk om "de rol van multilateralisme te versterken als het primaire instrument om de veelzijdige en complexe mondiale uitdagingen aan te pakken, en te voorkomen dat de Verenigde Naties worden verzwakt." Dat zou moeten leiden tot "de hervorming van de Verenigde Naties". Toch weet iedereen dat dit beslist niet zal gebeuren onder de huidige regering in het Witte Huis.
Punt 4 van de verklaring: mondiale beschavings- en waardendiversiteit. Dat kan de kern van de zaak zijn – het onverbiddelijk begraven van alle exceptionalistische pretenties: "Het spirituele en morele systeem van welke beschaving dan ook kan niet als exceptioneel of superieur aan anderen worden beschouwd. Alle landen zouden een visie op beschavingen moeten voorstaan die is gebaseerd op gelijkheid, wederzijdse uitwisseling van ervaringen en dialoog, en zouden wederzijds respect, begrip, vertrouwen en uitwisselingen tussen verschillende nationaliteiten en beschavingen moeten versterken, het wederzijdse begrip en de vriendschap tussen de volkeren van alle landen bevorderen en de diversiteit van culturen en beschavingen beschermen."
Welkom de nieuwe "onmisbare natie"
De Rusland-China-verklaring levert de broodnodige hoop voor de mensheid om zich te verdiepen in de matrix van een beschavingsverleden als middel om een gunstige, meer egalitaire toekomst te smeden. Het is in alle opzichten een humanistisch mini manifest dat veel verder gaat dan het opzetten van een nieuwe veiligheidsarchitectuur en het smeden van belangrijke veranderingen in het huidige systeem van internationale betrekkingen. De geloofwaardigheid ervan wordt ondersteund door de steun van twee grote mogendheden die ook beschavingsstaten zijn, volledig soeverein en volledig onafhankelijk.
Ik heb dit proces al geruime tijd "de Eurazië-eeuw" genoemd. Dat is wat deze noodlottige 20 mei 2026 in Beijing, binnen het kader van een officieel bezoek van president Poetin aan China, vierde. De reikwijdte, omvang en ambitie van de gezamenlijke verklaring overschaduwen duidelijk andere aspecten van Poetin's reis naar Beijing, hoewel deze op zichzelf ook behoorlijk relevant zijn. Te beginnen met de bekrachtiging van de nieuwe "onmisbare natie". Weg met de exceptionalisten; welkom China. De oude orde wordt uitgezet – in realtime. En ja, dit is de meest ingrijpende verschuiving in de alliantie van grote mogendheden sinds het einde van de Koude Oorlog – compleet met het Rijk van Chaos dat Rusland tot de dood toe sancties oplegde, gericht op "isolatie" en economische ineenstorting, onverbiddelijk ontmanteld door de Rusland-China strategische partnerschap.
Het 25-jarige Verdrag van Goede Nabuurschap tussen Rusland en China is fors opgewaardeerd – met strategische energiecorridors (de Power of Siberia 2-pijpleiding), zeer nauwe militaire coördinatie en een gedeeld beschavings-/ideologisch kader.
Uiteraard zullen er geen substantiële lekken zijn over wat Xi en Poetin bespraken tijdens hun twee uur durende, informele theetijd. De proxy-oorlog in Oekraïne en de illegale oorlog tegen Iran stonden ongetwijfeld op de agenda, inclusief Poetin die Xi mogelijk informeerde over de volgende mogelijke zetten van Rusland in een steeds directere, toxische confrontatie met de NAVO, en beiden die de technische details van de Russisch-Chinese steun aan Iran evalueerden.
Dus in een notendop: de Nieuwe Zijderoutes/BRI en afgeleiden zoals de Noordelijke Zeeroute/Arctische Zijderoute blijven springlevend; en de de-dollarisering van de wereldeconomie – een weerspiegeling van de Russisch-Chinese handelsbalans, nu uitsluitend gevorderd op yuan en roebels – is meer dan springlevend.
Wat BRICS betreft, gedestabiliseerd door de VS van binnenuit via India en de VAE, kan het uiteindelijk uit zijn coma ontwaken; dit proces zal moeten geleid worden door Lavrov en Wang Yi. En de focus moet veranderen: BRICS moet een soort strategische coherentie ontwikkelen onder de mondiale meerderheid om de multipolaire overgang echt te laten werken.
Dan is er de rooskleurige toekomst van Power of Siberia 2. China kan eindelijk zelfs de obsessie "Ontsnapping uit Malakka" vergeten, die sinds het begin van de jaren 2000 van kracht is, en terugkeert naar de schijnwerpers met de Amerikaanse schijnblokkade van de Straat van Hormuz en Iraanse havens. Het leiderschap in Beijing is zich er altijd volledig van bewust geweest dat het blokkeren van de Straat van Malakka essentieel is in de Amerikaanse strategie om China in te sluiten en te verstikken. Power of Siberia 2 biedt een oplossing volledig buiten het thalassocratische Rijk van Piraterij om, door gas rechtstreeks van het Yamal-schiereiland naar China te pompen via het Altai-gebergte en de Mongoolse steppen.
Er was een mooi tintje in de Grote Hal van het Volk, te midden van al dit drama: een gezamenlijke TASS-Xinhua-tentoonstelling, "De Onbreekbare Vriendschap van Grote Naties, het Strategische Partnerschap van Grote Mogendheden", met 26 foto's die de vriendschap tussen Poetin en Xi door de jaren heen documenteren, tijdens verschillende G20-, BRICS- en SCO-topontmoetingen, het One Belt, One Road-forum, de Overwinningsdag in Moskou en de Olympische Spelen in Beijing.
Poetin en Xi bezochten de expo met twee bijzondere gidsen: TASS-CEO Andrey Kondrashov en Xinhua-CEO Fu Hua. Samen met de theeceremonie, noem het de menselijke, al te menselijke, diepe band, de persoon-tot-persoon touch die onmisbaar is om de lange en bochtige weg af te leggen naar een geopolitieke toekomst van gelijkmoedigheid en wederzijds respect.